Wojna Zimowa
Wojna zimowa była konsekwencją dążenia ZSRR do wykonania klauzul tajnego protokołu do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939, w którym III Rzesza uznała za strefę wpływów ZSRR terytorium państw bałtyckich, Finlandii i połowę terytorium Polski i jednoczesnej odmowy Finlandii podporządkowania się sformułowanym ultymatywnie żądaniom ZSRR, naruszającym integralność terytorialną i zagrażających suwerenności i neutralnej Finlandii.
Finlandia
Pomiędzy 1932 a 1934 Finlandia utworzyła nowy system mobilizacyjny, oparty na organizacji regionalnej (a ściślej na obwodach wojskowych). Miało to na celu przede wszystkim przyśpieszenie mobilizacji. Nowych rezerwistów szkolono w specjalnie utworzonych do tego centrach szkolenia. Ponadto oddziały składały się z żołnierzy pochodzących z tego samego terenu, co przyczyniało się do podniesienia morale panującego w oddziałach. Bardzo ważną częścią narodowego systemu obrony była Gwardia Obywatelska. Składała się ona z ochotników, których liczba przy końcu 1938 r. wynosiła 111 493 członków (przeważnie lepiej wyszkolonych od reszty rezerwistów ze względu na częste ćwiczenia organizowane w jej ramach). Kobiety były zorganizowane w Lotta Svard – organizację kobiecej służby pomocniczej. Kobiety szkolono w zadaniach takich jak: służba zdrowia, administracja wojskowa, obrona przeciwlotnicza i przeciwchemiczna. Organizacja liczyła około 100 tysięcy członkiń.
Ograniczone środki finansowe na obronność wpływały na liczebność fińskiej armii i jej plany mobilizacyjne. W ocenie przewodniczącego Rady Obrony, marszałka polnego Mannerheima, nawet znacznie zwiększone wydatki – w ramach sześcioletniego planu rozbudowy sił zbrojnych 1939-1944 – były niewystarczające. Wojsko fińskie w przededniu działań wojennych liczyło ogółem około 34 tysięcy ludzi, z czego blisko 29 tys. przypadało na wojska lądowe, a po 2,5 tys. na lotnictwo i marynarkę wojenną. W skład wojsk lądowych wchodziły: dowództwo korpusu, trzy dowództwa dywizji, liczące łącznie dziewięć pułków piechoty, cztery bataliony strzelców, dwu pułkowa brygada kawalerii, pułk saperów, pułk taborów oraz jednostki artyleryjskie złożone z czterech pułków artylerii polowej, trzech pułków artylerii nadbrzeżnej i pułku artylerii przeciwlotniczej. W końcu listopada 1939 roku oddziały artyleryjskie dysponowały łącznie 599 działami, w tym 397 lekkimi oraz 202 ciężkimi (o kalibrze ponad 100 mm). Oprócz tego 50 dział polowych używała artyleria nadbrzeżna.
Czołgi i samochody pancerne zgrupowane były w dwóch kompaniach (w skład których wchodziło 30 przestarzałych czołgów typu FT-17 oraz 30 w miarę nowych, ale nie uzbrojonych czołgów Vickers). Ponadto istniał korpus ochrony granicy (dowódca generał major, liczący około 6 tys. żołnierzy. Kadra armii liczyła 4,8 tys. ludzi, w tym 1,8 tys. oficerów. Jeżeli chodzi o broń ręczną to na dzień 30 listopada 1939 r. armia fińska posiadała 254 tys. karabinów powtarzalnych, 18 tys. sztuk krótkiej broni, 4 tys. pistoletów maszynowych, 4 tys. lekkich karabinów maszynowych, 2,4 tys. ciężkich karabinów maszynowych. Ponadto dysponowano 112 działkami przeciwpancernymi oraz 360 moździerzami kaliber 81 mm. Jeżeli chodzi o artylerię, to 30 października 1939 r. Finowie mieli: 397 armat (kal. 15-90 mm), 11 armat (kal. 105-122 mm), 90 armat (150-155 mm), 68 haubic (105-122 mm) i 33 haubice (150-155 mm). W skład obrony przeciwlotniczej przed rozpoczęciem wojny wchodziło: 70 ckm-ów na podstawach przeciwlotniczych, 34 działa przeciwlotnicze (kal. 20 mm), 52 działa Bofors (40 mm) i 36 dział Bofors (kal. 76 mm). Poważną wadą armii fińskiej była słabo rozwinięta łączność, co dało o sobie znać w trakcie działań.
Marynarka wojenna miała trzydzieści cztery jednostki pływające, w tym dwa pancerniki obrony wybrzeża z 1934 roku i z 1932 roku o wyporności 3,9 tys. ton, trzy torpedowce, w tym jeden 
nowoczesny, pięć okrętów podwodnych, kilka kanonierek i stawiaczy min i okręt szkolny Suomen Joutsen. W jej skład wchodziła także licząca dziesięć kutrów Flotylla Ładoska. Trzy pułki i dwa samodzielne dywizjony artylerii nadbrzeżnej liczyły 291 dział kalibru od 100 mm do 305 mm. Ze względu na zamarzanie Bałtyku od listopada do marca, działania morskie były bardzo ograniczone. Artyleria wybrzeża odegrała dużą rolę w starciach, powstrzymując często ataki Armii Czerwonej przeprowadzane po skutej lodem wodzie.
nowoczesny, pięć okrętów podwodnych, kilka kanonierek i stawiaczy min i okręt szkolny Suomen Joutsen. W jej skład wchodziła także licząca dziesięć kutrów Flotylla Ładoska. Trzy pułki i dwa samodzielne dywizjony artylerii nadbrzeżnej liczyły 291 dział kalibru od 100 mm do 305 mm. Ze względu na zamarzanie Bałtyku od listopada do marca, działania morskie były bardzo ograniczone. Artyleria wybrzeża odegrała dużą rolę w starciach, powstrzymując często ataki Armii Czerwonej przeprowadzane po skutej lodem wodzie.
Lotnictwo składało się z trzech pułków: lotnictwa mieszanego (pięć eskadr i jeden klucz), lotnictwa myśliwskiego (dwie eskadry) i lotnictwa bombowego (dwie eskadr), i wyposażone było w blisko 160 samolotów, w większości już odstających od nowoczesnych konstrukcji. Z tej liczby zdolnych do użycia było około 70 proc., w tym 46 myśliwców i 14 bombowców. Bazowały one na sześciu lotniskach. Brak środków spowodował ograniczenie lotów ćwiczebnych do około dziesięciu godzin miesięcznie.
ZSRR
Po zwycięstwie w Afryce Północnej alianci postanowili przeprowadzić inwazję na Sycylię, by wciągnąć w walkę włoską armię i powiększyć swoje panowanie na Morzu Śródziemnym. Atak miał być tez przygotowaniem do ofensywy w kierunku Rzymu.
Amerykańscy żołnierze na Sycylii
W inwazji miały wziąć udział siły amerykańskie (dowodzone przez Georga Pattona) oraz brytyjskie (dowodzone przez Bernarda Montgomery'ego). Według planu Pattona należało zaatakować w rejonie Messyny, aby od razu odciąć drogę ucieczki z Sycylii wojskom Osi. Ostatecznie postanowiono przeprowadzić inwazję w południowo-wschodniej części wyspy. Zaplanowano ją na 10 lipca 1943 r.
Desant z morza powiódł się bez większych problemów, gdyż wybrzeża broniły nieprzygotowane do obrony siły nieprzyjaciela. Gorzej było z alianckimi operacjami powietrznodesantowymi. Tylko nieliczne jednostki dotarły na miejsce przeznaczenia. Alianci szybko zajęli Syrakuzy, Augustę i Vizzini. Następnie wojska Pattona ruszyły na Palermo. Tymczasem Brytyjczycy natrafili na duży opór sił Osi i nie mogli go przełamać. Po opanowaniu Palermo Patton udał się w kierunku Messyny, którą zdobył po bardzo zaciekłych walkach. Obrońcom udało się jednak ewakuować do Włoch ok. 100.000 żołnierzy. Działania na Sycylii zakończyły się 17 sierpnia.
25 lipca we Włoszech dokonano zamachu stanu, w wyniku którego Benito Mussolini został odsunięty od władzy, a następnie osadzony w więzieniu. Na czele nowego rządu stanął Pietro Badoglio, który niedługo potem podpisał zawieszenie broni z aliantami, co spowodowało rozpoczęcie okupacji terytorium Włoch przez wojska III Rzeszy.
Ruiny Monte Cassino
3 września alianci rozpoczęli desanty na włoskie wybrzeża. Ich ofensywa nie posuwała się jednak zbyt szybko ze względu na niesprzyjające warunki terenowe. 12 września 1943 r. niemieckim komandosom udało się uwolnić więzionego Mussoliniego, który utworzył zależne od Niemców państwo zwane Włoską Republiką Socjalną.
Niemiecką obroną we Włoszech dowodził Albert Kesselring. Dostępu do Rzymu miała bronić linia Gustawa, której najważniejszym punktem było wzgórze Monte Cassino. Po wielu alianckich próbach zdobycia go dopiero 2. Korpusowi Polskiemu dowodzonemu przez gen. Andersa się to udało. Ten sukces otworzył sprzymierzonym drogę na Rzym, który przejęto 4 czerwca 1944 r. 28 kwietnia 1945 r. partyzanci włoscy złapali, a następnie rozstrzelali Benito Mussoliniego. Walki z Niemcami we Włoszech zakończyły się 2 maja 1945 r.
Amerykańscy żołnierze na Sycylii
W inwazji miały wziąć udział siły amerykańskie (dowodzone przez Georga Pattona) oraz brytyjskie (dowodzone przez Bernarda Montgomery'ego). Według planu Pattona należało zaatakować w rejonie Messyny, aby od razu odciąć drogę ucieczki z Sycylii wojskom Osi. Ostatecznie postanowiono przeprowadzić inwazję w południowo-wschodniej części wyspy. Zaplanowano ją na 10 lipca 1943 r.
Desant z morza powiódł się bez większych problemów, gdyż wybrzeża broniły nieprzygotowane do obrony siły nieprzyjaciela. Gorzej było z alianckimi operacjami powietrznodesantowymi. Tylko nieliczne jednostki dotarły na miejsce przeznaczenia. Alianci szybko zajęli Syrakuzy, Augustę i Vizzini. Następnie wojska Pattona ruszyły na Palermo. Tymczasem Brytyjczycy natrafili na duży opór sił Osi i nie mogli go przełamać. Po opanowaniu Palermo Patton udał się w kierunku Messyny, którą zdobył po bardzo zaciekłych walkach. Obrońcom udało się jednak ewakuować do Włoch ok. 100.000 żołnierzy. Działania na Sycylii zakończyły się 17 sierpnia.
25 lipca we Włoszech dokonano zamachu stanu, w wyniku którego Benito Mussolini został odsunięty od władzy, a następnie osadzony w więzieniu. Na czele nowego rządu stanął Pietro Badoglio, który niedługo potem podpisał zawieszenie broni z aliantami, co spowodowało rozpoczęcie okupacji terytorium Włoch przez wojska III Rzeszy.
Ruiny Monte Cassino
3 września alianci rozpoczęli desanty na włoskie wybrzeża. Ich ofensywa nie posuwała się jednak zbyt szybko ze względu na niesprzyjające warunki terenowe. 12 września 1943 r. niemieckim komandosom udało się uwolnić więzionego Mussoliniego, który utworzył zależne od Niemców państwo zwane Włoską Republiką Socjalną.
Niemiecką obroną we Włoszech dowodził Albert Kesselring. Dostępu do Rzymu miała bronić linia Gustawa, której najważniejszym punktem było wzgórze Monte Cassino. Po wielu alianckich próbach zdobycia go dopiero 2. Korpusowi Polskiemu dowodzonemu przez gen. Andersa się to udało. Ten sukces otworzył sprzymierzonym drogę na Rzym, który przejęto 4 czerwca 1944 r. 28 kwietnia 1945 r. partyzanci włoscy złapali, a następnie rozstrzelali Benito Mussoliniego. Walki z Niemcami we Włoszech zakończyły się 2 maja 1945 r.
Wybuch wojny
Po zwycięstwie w Afryce Północnej alianci postanowili przeprowadzić inwazję na Sycylię, by wciągnąć w walkę włoską armię i powiększyć swoje panowanie na Morzu Śródziemnym. Atak miał być tez przygotowaniem do ofensywy w kierunku Rzymu.
Amerykańscy żołnierze na Sycylii
W inwazji miały wziąć udział siły amerykańskie (dowodzone przez Georga Pattona) oraz brytyjskie (dowodzone przez Bernarda Montgomery'ego). Według planu Pattona należało zaatakować w rejonie Messyny, aby od razu odciąć drogę ucieczki z Sycylii wojskom Osi. Ostatecznie postanowiono przeprowadzić inwazję w południowo-wschodniej części wyspy. Zaplanowano ją na 10 lipca 1943 r.
Desant z morza powiódł się bez większych problemów, gdyż wybrzeża broniły nieprzygotowane do obrony siły nieprzyjaciela. Gorzej było z alianckimi operacjami powietrznodesantowymi. Tylko nieliczne jednostki dotarły na miejsce przeznaczenia. Alianci szybko zajęli Syrakuzy, Augustę i Vizzini. Następnie wojska Pattona ruszyły na Palermo. Tymczasem Brytyjczycy natrafili na duży opór sił Osi i nie mogli go przełamać. Po opanowaniu Palermo Patton udał się w kierunku Messyny, którą zdobył po bardzo zaciekłych walkach. Obrońcom udało się jednak ewakuować do Włoch ok. 100.000 żołnierzy. Działania na Sycylii zakończyły się 17 sierpnia.
25 lipca we Włoszech dokonano zamachu stanu, w wyniku którego Benito Mussolini został odsunięty od władzy, a następnie osadzony w więzieniu. Na czele nowego rządu stanął Pietro Badoglio, który niedługo potem podpisał zawieszenie broni z aliantami, co spowodowało rozpoczęcie okupacji terytorium Włoch przez wojska III Rzeszy.
Ruiny Monte Cassino
3 września alianci rozpoczęli desanty na włoskie wybrzeża. Ich ofensywa nie posuwała się jednak zbyt szybko ze względu na niesprzyjające warunki terenowe. 12 września 1943 r. niemieckim komandosom udało się uwolnić więzionego Mussoliniego, który utworzył zależne od Niemców państwo zwane Włoską Republiką Socjalną.
Niemiecką obroną we Włoszech dowodził Albert Kesselring. Dostępu do Rzymu miała bronić linia Gustawa, której najważniejszym punktem było wzgórze Monte Cassino. Po wielu alianckich próbach zdobycia go dopiero 2. Korpusowi Polskiemu dowodzonemu przez gen. Andersa się to udało. Ten sukces otworzył sprzymierzonym drogę na Rzym, który przejęto 4 czerwca 1944 r. 28 kwietnia 1945 r. partyzanci włoscy złapali, a następnie rozstrzelali Benito Mussoliniego. Walki z Niemcami we Włoszech zakończyły się 2 maja 1945 r.
Amerykańscy żołnierze na Sycylii
W inwazji miały wziąć udział siły amerykańskie (dowodzone przez Georga Pattona) oraz brytyjskie (dowodzone przez Bernarda Montgomery'ego). Według planu Pattona należało zaatakować w rejonie Messyny, aby od razu odciąć drogę ucieczki z Sycylii wojskom Osi. Ostatecznie postanowiono przeprowadzić inwazję w południowo-wschodniej części wyspy. Zaplanowano ją na 10 lipca 1943 r.
Desant z morza powiódł się bez większych problemów, gdyż wybrzeża broniły nieprzygotowane do obrony siły nieprzyjaciela. Gorzej było z alianckimi operacjami powietrznodesantowymi. Tylko nieliczne jednostki dotarły na miejsce przeznaczenia. Alianci szybko zajęli Syrakuzy, Augustę i Vizzini. Następnie wojska Pattona ruszyły na Palermo. Tymczasem Brytyjczycy natrafili na duży opór sił Osi i nie mogli go przełamać. Po opanowaniu Palermo Patton udał się w kierunku Messyny, którą zdobył po bardzo zaciekłych walkach. Obrońcom udało się jednak ewakuować do Włoch ok. 100.000 żołnierzy. Działania na Sycylii zakończyły się 17 sierpnia.
25 lipca we Włoszech dokonano zamachu stanu, w wyniku którego Benito Mussolini został odsunięty od władzy, a następnie osadzony w więzieniu. Na czele nowego rządu stanął Pietro Badoglio, który niedługo potem podpisał zawieszenie broni z aliantami, co spowodowało rozpoczęcie okupacji terytorium Włoch przez wojska III Rzeszy.
Ruiny Monte Cassino
3 września alianci rozpoczęli desanty na włoskie wybrzeża. Ich ofensywa nie posuwała się jednak zbyt szybko ze względu na niesprzyjające warunki terenowe. 12 września 1943 r. niemieckim komandosom udało się uwolnić więzionego Mussoliniego, który utworzył zależne od Niemców państwo zwane Włoską Republiką Socjalną.
Niemiecką obroną we Włoszech dowodził Albert Kesselring. Dostępu do Rzymu miała bronić linia Gustawa, której najważniejszym punktem było wzgórze Monte Cassino. Po wielu alianckich próbach zdobycia go dopiero 2. Korpusowi Polskiemu dowodzonemu przez gen. Andersa się to udało. Ten sukces otworzył sprzymierzonym drogę na Rzym, który przejęto 4 czerwca 1944 r. 28 kwietnia 1945 r. partyzanci włoscy złapali, a następnie rozstrzelali Benito Mussoliniego. Walki z Niemcami we Włoszech zakończyły się 2 maja 1945 r.
Przebieg wojny
Armia Czerwona przekroczyła granicę na Przesmyku Karelskim 30 Listopad 1939. Najpierw próbowano rozpoznać walką wysunięte umocnienia grupy "M". Działania te zostały wstrzymane na dwa dni przez siły osłonowe, które musiały się wycofać, ponieważ obrona tworzona przez grupę "M" została przełamana, a grupa "U" została zagrożona okrążeniem i odcięciem. Od trzeciego do piątego dnia starć siły radzieckie próbowały się przedrzeć przez odcinek umocnień grupy "R" i pozostałości po grupie "M". Dowództwo fińskie podjęło wtedy decyzję o wycofaniu oddziałów osłonowych na Linię Mannercheima. Wojska radzieckie dotarły do niej 6. dnia, a na niektórych odcinkach, w wyniku działań opóźniających Finów, nawet 11. dnia (Finowie stracili ok. 100 ludzi). W początkowej fazie natarcia duże trudności w osiągnięciu jakichkolwiek postępów w terenie sprawiały Armii Czerwonej rozbudowane pola minowe oraz liczne pułapki i miny-fugasy. Trudności te potęgował jeszcze fakt, iż atakujący na początku nie posiadali wykrywaczy min, które zostały dostarczone na front dopiero kilkanaście dni po ataku. Nie lada zadaniem okazało się także wykrycie fińskich stanowisk ogniowych, które zostały doskonale zamaskowane i raziły swoim celnym ogniem z niewiadomych kierunków.
Decydujące ataki Armii Czerwonej
Gen. por. Hugo Österman – dowódca Armii Przesmyku Karelskiego cierpiał w tym okresie na załamanie nerwowe, dlatego też jego miejsce zajął gen. por. Erik Heinrichs – dotychczasowy dowódca III Korpusu Armijnego. Toczące się w międzyczasie negocjacje pokojowe wymagały aby utrzymać jak najwięcej terenu, co dawało lepszą pozycję przetargową w rozmowach fińskim przedstawicielom. 25 lutego, oddziały rosyjskie wykorzystały jedną z luk w fińskich pozycjach i zagroziły tyłom 5 Dywizji. Aby zażegnać powstałe niebezpieczeństwo wykonano desperacki kontratak, w którym udział wzięła dopiero co utworzona fińska kompania pancerna. Debiut okazał się jednak nieudany (czołgi były zbyt lekkie na zalegającą grubą warstwę śniegu) i wszystkie maszyny z wyjątkiem jednej zostały zniszczone. Po niepowodzeniu kontrataku I i II Korpus otrzymały rozkazy wycofania się na tworzoną teraz trzecią linię obrony (zaczynającą się od Viipuri i ciągnącą się wzdłuż rzeki Vuoksi do Taipale).
Na odcinku frontu w pobliżu Taipale Sowieci nacierali dużymi siłami już od 8 lutego. Pozycje przechodziły tu często z rąk do rąk, ale w wyniku zaciekłych walk czerwonoarmiści zostali pobici i musieli się wycofać z powrotem. Nowy dowódca gen. mjr Paavo Juho Talvela (który przyszedł na miejsce Laatikainena) polecił zbudowanie linii tyłowej, kilka kilometrów za głównymi umocnieniami (linia ta została nazwana linią T), na wypadek gdyby Sowietom udało się przedrzeć przez główne pozycje obrony. Straty fińskie zaczęły osiągać wówczas niepokojące rozmiary np. III korpus stracił 4888 ludzi w okresie od 4 lutego do 2 marca. Armia radziecka osiągnęła pierwsze zabudowania Viipuri już 1 marca ale główne natarcie na linię "T" zaczęło się 4 marca. Dowódca Frontu Północno-zachodniego komandor I st. Siemion Timoszenko chciał mocnym uderzeniem zablokować siły fińskie i zapobiec dostarczaniu posiłków do Viipuri. Następnego ranka dywizja rosyjska uderzyła po lodzie zatoki o tej samej nazwie co leżące nad nią miasto, w celu odcięcia fińskich linii zaopatrzeniowych prowadzących z południowej Finlandii do Viipuri. Siłom tym udało się zdobyć mały przyczółek. Finowie szybko zorganizowali specjalną grupę mającą przeszkodzić czerwonoarmistom. Mimo tych działań nieprzyjaciel zdołał w dniu 7 marca zablokować główną drogę pomiędzy Säkkijärvi i Viipuri.
W obliczu takiego zagrożenia wydzielono szczupłe siły z głównych linii obronnych, którym udało się zahamować postępy Rosjan, mimo tego, że 13 marca (w dniu ogłoszenia zawieszenia broni) na przyczółku było już 6 dywizji wroga. Fińskie straty w ciągu tych 2 długich tygodni walki wzrosły do 5200 żołnierzy (8% strat w całej wojnie). Liczba ta pokazuje, z jaką zaciętością bronili się Finowie. W rejonie Tali, Sowieci przebili się przez linię "T", ale ich działania były zbyt powolne, aby osiągnąć zaskoczenie i pokonać obrońców. W Vuosalmi broniąca się 2 Dywizja przyjęła na siebie kilka ataków do chwili, gdy musiała się wycofać na linię rzeki Vuoksi.
Zawarcie Pokoju
W obliczu narastającej groźby interwencji brytyjsko-francuskiej, a także żywionej przez Stalina obawy, że dojdzie do odwrócenia przymierzy i dołączenia Niemiec do ewentualnej koalicji antyradzieckiej, władze ZSRR zdecydowały się na zakończenie konfliktu. O obawach żywionych w stosunku do państw zachodnich świadczy też fakt zwrotu Finlandii rejonu Petsamo z bogatymi złożami niklu, na eksploatację których koncesję posiadała firma kanadyjska. W nocy z 12 na 13 marca 1940 w Moskwie ustalono warunki traktatu pokojowego i podpisano go. Finlandia straciła 35 tys. km² swego terytorium (a więc więcej niż utraciła do tej pory w wyniku działań zbrojnych), a 430 tys. ludzi utraciło dach nad głową. Ludność scedowanego na rzecz ZSRR terytorium Finlandii, w tym mieszkańcy miasta Viipuri, opuściła przekazane ZSRR tereny, nie chcąc znaleźć się pod władzą sowiecką – ZSRR otrzymał w konsekwencji tereny fińskie bez zamieszkującej jej ludności (12% populacji Finlandii). W wyniku działalności lotnictwa sowieckiego życie straciło 826 osób cywilnych. Armia fińska straciła 22 849 ludzi (zabitych i zaginionych) i 43 557 rannych (z których 10 tys. pozostało do końca życia inwalidami) oraz 100 samolotów. Oficjalne dane sowieckie podają, że Armia Czerwona straciła 230 tys. ludzi oraz 1500 czołgów i ponad 600 samolotów, ale np. badania podjęte przez Wehrmacht w 1941 roku szacują liczbę zabitych na 273 tys., a rannych na 800 tys. Nawet Nikita Chruszczow w swoich pamiętnikach stwierdził, że ZSRR stracił milion ludzi (zabitych i rannych). Jak wykazały doświadczenia wojny roku 1941 przesunięcie granicy na Przesmyku Karelskim na rzecz ZSRR było całkowicie pozbawione znaczenia militarnego. Zagrożenie niepodległości Finlandii w wyniku wojny zimowej i poniesione straty terytorialne spowodowały natomiast, że Finlandia porzuciła przy zmianie koniunktury politycznej politykę neutralności i stała się sojusznikiem III Rzeszy podczas jej agresji na ZSRR.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz