II Wojna Światowa

wtorek, 31 marca 2015

Tygrys

Tygrys– gatunek dużego, drapieżnego ssaka łożyskowego z rodziny kotowatych (Felidae), największy z żyjących współcześnie czterech wielkich, ryczących kotów z rodzaju Panthera, jeden z największych drapieżników lądowych – wielkością ustępuje jedynie niektórym niedźwiedziom. Dorosłe samce osiągają ponad 300 kg masy ciała przy ponad 3 m całkowitej długości. Rekordowa masa ciała samca tygrysa syberyjskiego wynosi 423 kg. Dobrze skacze, bardzo dobrze pływa, poluje zwykle samotnie. Dawniej liczny w całej Azji, zawsze budzący grozę, stał się obiektem polowań dla sportu, pieniędzy lub w odwecie – z powodu zagrożenia, jakie stanowi dla ludzi i zwierząt hodowlanych. Wytępiony w wielu regionach, zagrożony wyginięciem, został objęty programami ochrony. Największa dzika populacja żyje w Indiach. W niektórych regionach Indii tygrysy są uważane za zwierzęta święte.Słowo "tygrys" pochodzi od greckiego wyrazu "tigris", które z kolei ma najprawdopodobniej irańskie korzenie.Został opisany przez Linneusza w 10. edycji Systema Naturae (1758) jako Felis tigris. W 1858 roku rosyjski przyrodnik Nikołaj Siewiercow opisał tego dużego kota pod nazwą Tigris striatus. W 1929 Pocock zaliczył go do rodzaju Panthera.Obecnie większość zoologów zgadza się z przynależnością tygrysa do tego właśnie rodzaju. Dokładniej przeprowadzone badania anatomiczne wykazały jednak, że tygrys może być blisko spokrewniony z panterą mglistą. Przynależność rodzajowa tego kota jest więc niepewna. Obecnie prowadzone są szczegółowe badania anatomiczne, genetyczne oraz molekularne, których celem jest ustalenie relacji pokrewieństwa pomiędzy przedstawicielami Pantheriinae.

Katiusze

Katiusza– wspólna nazwa obejmująca radzieckie wyrzutnie rakietowe BM-8 kalibru 82 mm, BM-13 kalibru 132 mm, BM-31 kalibru 310 mm i ich modyfikacje wprowadzane na uzbrojenie Armii Czerwonej począwszy od 21 czerwca 1941 roku podczas II wojny światowej.

Katiusza to zdrobnienie popularnego w Rosji żeńskiego imienia Jekatierina (Katarzyna) – taki też tytuł nosiła popularna podczas wojny w Związku Radzieckim piosenka mówiąca o tęsknocie dziewczyny do ukochanego, który odbywa służbę wojskową. Znalezione obrazy dla zapytania katiusze

Znalezione obrazy dla zapytania katiusze

II Wojna Światowa

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią[1]. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50[2] do 78[3] milionów ludzi.

Za datę rozpoczęcia wojny przyjmuje się 1 września 1939 roku – atak Niemiec na Polskę. 3 września przystąpiły do wojny Wielka Brytania i Francja (w piśmiennictwie zachodnim podaje się czasami tę drugą datę jako początek wojny światowej). Niektórzy historycy za początek wojny światowej uznają wojnę chińsko-japońską, rozpoczętą 7 lipca 1937 roku najazdem wojsk japońskich, jednakże aż do 1941 roku konflikt ten pozostawał lokalny. W historiografii radzieckiej istniało pojęcie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, rozpoczętej 22 czerwca 1941 roku atakiem niemieckim. Dla Amerykanów wojna rozpoczęła się 7 grudnia 1941 roku, wraz z japońskim atakiem na Pearl Harbor.

Zapowiedzią nadchodzącego konfliktu był wzrost nastrojów nacjonalistycznych i dążeń ekspansywnych ze strony państw Osi, wyrażający się w aneksji Mandżurii przez Japonię we wrześniu 1931, ataku rządzonych przez Benito Mussoliniego Włoch na Abisynię (wojna włosko-abisyńska 1935-1936), trwającej od 1937 roku wojnie chińsko-japońskiej oraz godzącym w niepodległość i integralność Czechosłowacji układzie monachijskim (październik 1938). W Hiszpanii od 1936 roku trwała krwawa wojna domowa, w której starły się interweniujące państwa faszystowskie i Francja, Meksyk, Brazylia oraz ZSRR Józefa Stalina. II wojnę światową poprzedziły też agresywne zachowania ze strony rządzonej przez Adolfa Hitlera III Rzeszy, jak: remilitaryzacja Nadrenii w 1936 roku, Anschluss Austrii w marcu 1938, przyłączenie tzw. Sudetów w październiku 1938 oraz aneksja Kłajpedy i Czech w marcu 1939. Ze strony Włoch kolejnym przykładem złamania prawa międzynarodowego i ekspansjonizmu było zajęcie Albanii wiosną 1939 roku.

Kampania Włoska

Po zwycięstwie w Afryce Północnej alianci postanowili przeprowadzić inwazję na Sycylię, by wciągnąć w walkę włoską armię i powiększyć swoje panowanie na Morzu Śródziemnym. Atak miał być tez przygotowaniem do ofensywy w kierunku Rzymu.

Amerykańscy żołnierze na Sycylii

W inwazji miały wziąć udział siły amerykańskie (dowodzone przez Georga Pattona) oraz brytyjskie (dowodzone przez Bernarda Montgomery'ego). Według planu Pattona należało zaatakować w rejonie Messyny, aby od razu odciąć drogę ucieczki z Sycylii wojskom Osi. Ostatecznie postanowiono przeprowadzić inwazję w południowo-wschodniej części wyspy. Zaplanowano ją na 10 lipca 1943 r.

Desant z morza powiódł się bez większych problemów, gdyż wybrzeża broniły nieprzygotowane do obrony siły nieprzyjaciela. Gorzej było z alianckimi operacjami powietrznodesantowymi. Tylko nieliczne jednostki dotarły na miejsce przeznaczenia. Alianci szybko zajęli Syrakuzy, Augustę i Vizzini. Następnie wojska Pattona ruszyły na Palermo. Tymczasem Brytyjczycy natrafili na duży opór sił Osi i nie mogli go przełamać. Po opanowaniu Palermo Patton udał się w kierunku Messyny, którą zdobył po bardzo zaciekłych walkach. Obrońcom udało się jednak ewakuować do Włoch ok. 100.000 żołnierzy. Działania na Sycylii zakończyły się 17 sierpnia.

25 lipca we Włoszech dokonano zamachu stanu, w wyniku którego Benito Mussolini został odsunięty od władzy, a następnie osadzony w więzieniu. Na czele nowego rządu stanął Pietro Badoglio, który niedługo potem podpisał zawieszenie broni z aliantami, co spowodowało rozpoczęcie okupacji terytorium Włoch przez wojska III Rzeszy.

Ruiny Monte Cassino

3 września alianci rozpoczęli desanty na włoskie wybrzeża. Ich ofensywa nie posuwała się jednak zbyt szybko ze względu na niesprzyjające warunki terenowe. 12 września 1943 r. niemieckim komandosom udało się uwolnić więzionego Mussoliniego, który utworzył zależne od Niemców państwo zwane Włoską Republiką Socjalną.

Niemiecką obroną we Włoszech dowodził Albert Kesselring. Dostępu do Rzymu miała bronić linia Gustawa, której najważniejszym punktem było wzgórze Monte Cassino. Po wielu alianckich próbach zdobycia go dopiero 2. Korpusowi Polskiemu dowodzonemu przez gen. Andersa się to udało. Ten sukces otworzył sprzymierzonym drogę na Rzym, który przejęto 4 czerwca 1944 r. 28 kwietnia 1945 r. partyzanci włoscy złapali, a następnie rozstrzelali Benito Mussoliniego. Walki z Niemcami we Włoszech zakończyły się 2 maja 1945 r.przeprowadzić inwazję na Sycylię, by wciągnąć w walkę włoską armię i powiększyć swoje panowanie na Morzu Śródziemnym. Atak miał być tez przygotowaniem do ofensywy w kierunku Rzymu.

W inwazji miały wziąć udział siły amerykańskie (dowodzone przez Po zwycięstwie w Afryce Północnej alianci postanowili przeprowadzić inwazję na Sycylię, by wciągnąć w walkę włoską armię i powiększyć swoje panowanie na Morzu Śródziemnym. Atak miał być tez przygotowaniem do ofensywy w kierunku Rzymu.

Amerykańscy żołnierze na Sycylii

Ruiny Monte Cassino

Niemiecką obroną we Włoszech dowodził Albert Kesselring. Dostępu do Rzymu miała bronić linia Gustawa, której najważniejszym punktem było wzgórze Monte Cassino. Po wielu alianckich próbach zdobycia go dopiero 2. Korpusowi Polskiemu dowodzonemu przez gen. Andersa się to udało. Ten sukces otworzył sprzymierzonym drogę na Rzym, który przejęto 4 czerwca 1944 r. 28 kwietnia 1945 r. partyzanci włoscy złapali, a następnie rozstrzelali Benito Mussoliniego. Walki z Niemcami we Włoszech zakończyły się 2 maja 1945 r.Według planu Pattona należało zaatakować w rejonie Messyny, aby od razu odciąć drogę ucieczki z Sycylii wojskom Osi. Ostatecznie postanowiono przeprowadzić inwazję w południowo-wschodniej części wyspy. Zaplanowano ją na 10 lipca 1943 r.

Desant z morza powiódł się bez większych problemów, gdyż wybrzeża broniły nieprzygotowane do obrony siły nieprzyjaciela. Gorzej było z alianckimi operacjami powietrznodesantowymi. Tylko nieliczne jednostki dotarły na miejsce przeznaczenia. Alianci szybko zajęli Syrakuzy, Augustę i Vizzini. Następnie wojska Pattona ruszyły naPalermo. Tymczasem Brytyjczycy natrafili na duży opór sił Osi i nie mogli go przełamać. Po opanowaniu Palermo Patton udał się w kierunku Messyny, którą zdobył po bardzo zaciekłych walkach. Obrońcom udało się jednak ewakuować do Włoch ok. 100.000 żołnierzy. Działania na Sycylii zakończyły się 17 sierpnia.

25 lipca we Włoszech dokonano zamachu stanu, w wyniku którego Po zwycięstwie w Afryce Północnej alianci postanowili przeprowadzić inwazję na Sycylię, by wciągnąć w walkę włoską armię i powiększyć swoje panowanie na Morzu Śródziemnym. Atak miał być tez przygotowaniem do ofensywy w kierunku Rzymu.

Amerykańscy żołnierze na Sycylii

Ruiny Monte Cassino

Niemiecką obroną we Włoszech dowodził Albert Kesselring. Dostępu do Rzymu miała bronić linia Gustawa, której najważniejszym punktem było wzgórze Monte Cassino. Po wielu alianckich próbach zdobycia go dopiero 2. Korpusowi Polskiemu dowodzonemu przez gen. Andersa się to udało. Ten sukces otworzył sprzymierzonym drogę na Rzym, który przejęto 4 czerwca 1944 r. 28 kwietnia 1945 r. partyzanci włoscy złapali, a następnie rozstrzelali Benito Mussoliniego. Walki z Niemcami we Włoszech zakończyły się 2 maja 1945 r.został odsunięty od władzy, a następnie osadzony w więzieniu. Na czele nowego rządu stanął Pietro Badoglio, który niedługo potem podpisał zawieszenie broni z aliantami, co spowodowało rozpoczęcie okupacji terytorium Włoch przez wojska III Rzeszy.

Wojna na Pacyfiku

Wojna na Pacyfiku – całokształt działań militarnych w czasie II wojny światowej w Azji Wschodniej, Południowo-Wschodniej i na obszarach Pacyfiku w okresie od 1937 do 1945 r., które przybrały formę szczególnie natężonego konfliktu w okresie od 7 grudnia 1941 (atak na Pearl Harbor) do 15 sierpnia 1945 (bezwarunkowa kapitulacja Japonii). Wojna toczyła się między Cesarstwem Japonii i jego nielicznymi sojusznikami a siłami alianckimi ze Stanami Zjednoczonymi na czele.

Przebieg wojny można podzielić na kilka części. Od 1937 r. trwała wojna chińsko-japońska, w której, po początkowych sukcesach armii cesarskiej, sytuacja ustabilizowała się aż do sierpnia 1945 r. Od 7 grudnia 1941 r. (atak na Pearl Harbor) do 4 czerwca 1942 r. (bitwy o Midway) trwał „japoński blitzkrieg”, w czasie którego Japonia osiągnęła prawie wszystkie z wcześniej zakładanych celów. Po utracie przez Japonię w bitwie o Midway dużej liczby lotniskowców odgrywających główną rolę w działaniach na Pacyfiku, nastąpił okres względnej równowagi w zmaganiach wojennych, których etapami były walki o wyspę Guadalcanal i o Nową Gwineę. Wygrana Amerykanów na Guadalcanalu (8 lutego 1943) sprawiła, że Japończycy stracili całkowicie inicjatywę i przeszli do obrony. Odtąd Amerykanie zaczęli zajmować kolejne wyspy znajdujące się w rękach japońskich i stopniowo zbliżali się do Wysp Japońskich. Od chwili uzyskania możliwości bezpośredniego bombardowania terytorium przeciwnika alianci mieli całkowitą przewagę. Wraz ze zdobyciem Okinawy przygotowano plan inwazji na główne wyspy japońskie, który zarzucono dopiero w momencie kapitulacji. Zmagania te charakteryzowało wysokie zaangażowanie nowoczesnych środków bojowych, a zwłaszcza lotnictwa (w tym lotnictwa morskiego), a także wyjątkowa determinacja i bezkompromisowość z obu stron.

Wbrew oczekiwaniom Japonii, która liczyła na zawarcie korzystnego traktatu pokojowego po krótkiej i zwycięskiej kampanii, zdeterminowane i związane postanowieniami Karty Atlantyckiej oraz Pierwszej Konferencji Waszyngtońskiej z grudnia 1941 roku Stany Zjednoczone nie zawarły separatystycznego pokoju. Wbrew postanowieniom podjętym w Waszyngtonie, wyrażającym się w zasadzie Europe First („Europa najpierw”), Stany Zjednoczone nie odkładały ostatecznej rozprawy z Cesarstwem Japońskim do momentu, aż zostaną pokonane Niemcy. Znacznie szybsze przestawienie się gospodarki amerykańskiej na tory masowej produkcji wojennej, pozwoliło na osiągnięcie miażdżącej przewagi liczebnej i technicznej nad przeciwnikiem, co umożliwiło Ameryce skuteczne prowadzenie wojny na dwa fronty. Wojna z Japonią została wygrana dzięki ogromnemu potencjałowi przemysłowemu Stanów Zjednoczonych, poświęceniu ich żołnierzy i całego społeczeństwa, które wykazało się ogromną mobilizacją na rzecz należytego uzbrojenia wojska (zwycięstwo na tzw. „froncie domowym”).

Walki w afryce

Przed rozpoczęciem wojny Włochy kontrolowały Libię w Afryce Północnej oraz Etiopię (podbitą w 1936 r.), Erytreę i część Somalii w Afryce Środkowowschodniej. Resztą Afryki zarządzały głównie Wielka Brytania i Francja.Przed rozpoczęciem wojny Włochy kontrolowały Libię w Afryce Północnej oraz Etiopię (podbitą w 1936 r.), Erytreę i część Somalii w Afryce Środkowowschodniej. Resztą Afryki zarządzały głównie Wielka Brytania i Francja. Mussolini chciał poszerzyć włoskie kolonie m. in. o Afrykę Północną i Bliski Wschód.

Brytyjskie siły pancerne w Afryce
Teoretycznie wojna w Afryce rozpoczęła się 10 czerwca 1940 r., lecz dopiero 4 lipca Włosi zaatakowali aliantów w Brytyjskiej części Somalii oraz w Sudanie. Okrążeni w Somalii Anglicy skapitulowali w sierpniu. Włosi nie mogli sobie natomiast poradzić w Sudanie. 24 czerwca podpisali zawieszenie broni z Francuzami, którzy skapitulowali przed Niemcami. Wszystkie francuskie kolonie w Afryce przeszły pod kontrolę rządu Francji Vichy. W tej sytuacji Włosi skoncentrowali się na ataku na brytyjskie kolonie.

13 września wojska włoskie przekroczyły granicę z Egiptem. Po kilku potyczkach z Brytyjczykami zajęli miasto Sidi Barrani. Nie atakowali jednak dalej i Anglicy mieli czas na przygotowanie się do kontrofensywy. Rozpoczęli ją 8 grudnia. 15 grudnia odbili już całe stracone terytorium i wkroczyli do Libii. Rozpoczął się pościg za Włochami. W lutym 1941 r. alianci kontrolowali już całą Cyrenajkę.

Afrika Korps
W tej sytuacji Hitler postanowił wysłać na pomoc Włochom korpus ekspedycyjny nazwany Deutsches Afrika Korps. Dowodził nim Erwin Rommel. Niemieckie jednostki znalazły się w Afryce w lutym i od razu przeszły do działania.

W kwietniu Niemcy i Włosi rozpoczęli oblężenie Tobruku. Zakończyło się ono klęską po przeprowadzeniu przez aliantów operacji Crusader pod koniec 1941 r. Tymczasem bardzo źle powodziło się Włochom w Afryce Środkowowschodniej. Ostatnie ich oddziały skapitulowały w listopadzie 1941 r. W styczniu 1942 r. siły Afrika Korps rozpoczęły kolejną ofensywę, podczas której zdobyli Tobruk i wkroczyli do Egiptu.

Brytyjczycy pod El Alamein
1 lipca rozpoczęła się tzw. I Bitwa pod El Alamein. Po zaciekłych walkach aliantom udało się powstrzymać wrogą ofensywę. Po bitwie walczący zajęli się umacnianiem pozycji. Sytuację tę przerwali Brytyjczycy pod dowództwem Bernarda Montgomerego 23 października 1942 r. Udało im się zmylić przeciwnika pozorując atak na południu frontu poprzez budowę fałszywej armii. W rzeczywistości zaatakowali na północy. Sytuację państw Osi pogarszała nieobecność w Afryce feldmarszałka Rommla, który przebywał wtedy w Austrii. Zastępujący go dowódca zmarł podczas bitwy. Gdy wrócił Rommel, było już za późno. Posiadający przewagę alianci odepchnęli siły Osi, wygrywając II Bitwę pod El Alamein. Niemcy i Włosi rozpoczęli odwrót. Ścigani przez siły alianckie nie odzyskali już przewagi na froncie.

8 listopada 1942 r. siły amerykańskie i brytyjskie rozpoczęły inwazję w północno-wschodniej części Afryki kontrolowanej przez rząd Francji Vichy (Operacja Torch). Nie napotkały tam dużego oporu i po opanowaniu terytorium Francji uderzyły na Tunezję. Sprzymierzeni spotkali się tam z wycofującymi się niemieckimi i włoskimi oddziałami. Po licznych zaciekłych walkach siły Osi skapitulowały 13 maja 1943 r. Wojna w Afryce została ostatecznie wygrana przez aliantów.

chciał poszerzyć włoskie kolonie m. in. o Afrykę Północną i Bliski Wschód.

Teoretycznie wojna w Afryce rozpoczęła się 10 czerwca 1940 r., lecz dopiero 4 lipca Włosi zaatakowali aliantów w Brytyjskiej części Somalii oraz w Sudanie. Okrążeni w Somalii Anglicy skapitulowali w sierpniu. Włosi nie mogli sobie natomiast poradzić w Sudanie. 24 czerwca podpisali zawieszenie broni z Francuzami, którzy skapitulowali przed Niemcami. Wszystkie francuskie kolonie w Afryce przeszły pod kontrolę rządu Francji Vichy. W tej sytuacji Włosi skoncentrowali się na ataku na brytyjskie kolonie.

13 września wojska włoskie przekroczyły granicę zEgiptem. Po kilku potyczkach z Brytyjczykami zajęli miasto Sidi Barrani. Nie atakowali jednak dalej i Anglicy mieli czas na przygotowanie się do kontrofensywy. Rozpoczęli ją 8 grudnia. 15 grudnia odbili już całe stracone terytorium i wkroczyli do Libii. Rozpoczął się pościg za Włochami. W lutym 1941 r. alianci kontrolowali już całąCyrenajkę.

W tej sytuacji Przed rozpoczęciem wojny Włochy kontrolowały Libię w Afryce Północnej oraz Etiopię (podbitą w 1936 r.), Erytreę i część Somalii w Afryce Środkowowschodniej. Resztą Afryki zarządzały głównie Wielka Brytania i Francja. Mussolini chciał poszerzyć włoskie kolonie m. in. o Afrykę Północną i Bliski Wschód.

Brytyjskie siły pancerne w Afryce

13 września wojska włoskie przekroczyły granicę z Egiptem. Po kilku potyczkach z Brytyjczykami zajęli miasto Sidi Barrani. Nie atakowali jednak dalej i Anglicy mieli czas na przygotowanie się do kontrofensywy. Rozpoczęli ją 8 grudnia. 15 grudnia odbili już całe stracone terytorium i wkroczyli do Libii. Rozpoczął się pościg za Włochami. W lutym 1941 r. alianci kontrolowali już całą Cyrenajkę.

Afrika Korps

W tej sytuacji Hitler postanowił wysłać na pomoc Włochom korpus ekspedycyjny nazwany Deutsches Afrika Korps. Dowodził nim Erwin Rommel. Niemieckie jednostki znalazły się w Afryce w lutym i od razu przeszły do działania.

W kwietniu Niemcy i Włosi rozpoczęli oblężenie Tobruku. Zakończyło się ono klęską po przeprowadzeniu przez aliantów operacji Crusader pod koniec 1941 r. Tymczasem bardzo źle powodziło się Włochom w Afryce Środkowowschodniej. Ostatnie ich oddziały skapitulowały w listopadzie 1941 r. W styczniu 1942 r. siły Afrika Korps rozpoczęły kolejną ofensywę, podczas której zdobyli Tobruk i wkroczyli do Egiptu.

Brytyjczycy pod El Alamein

1 lipca rozpoczęła się tzw. I Bitwa pod El Alamein. Po zaciekłych walkach aliantom udało się powstrzymać wrogą ofensywę. Po bitwie walczący zajęli się umacnianiem pozycji. Sytuację tę przerwali Brytyjczycy pod dowództwem Bernarda Montgomerego 23 października 1942 r. Udało im się zmylić przeciwnika pozorując atak na południu frontu poprzez budowę fałszywej armii. W rzeczywistości zaatakowali na północy. Sytuację państw Osi pogarszała nieobecność w Afryce feldmarszałka Rommla, który przebywał wtedy w Austrii. Zastępujący go dowódca zmarł podczas bitwy. Gdy wrócił Rommel, było już za późno. Posiadający przewagę alianci odepchnęli siły Osi, wygrywając II Bitwę pod El Alamein. Niemcy i Włosi rozpoczęli odwrót. Ścigani przez siły alianckie nie odzyskali już przewagi na froncie.

8 listopada 1942 r. siły amerykańskie i brytyjskie rozpoczęły inwazję w północno-wschodniej części Afryki kontrolowanej przez rząd Francji Vichy (Operacja Torch). Nie napotkały tam dużego oporu i po opanowaniu terytorium Francji uderzyły na Tunezję. Sprzymierzeni spotkali się tam z wycofującymi się niemieckimi i włoskimi oddziałami. Po licznych zaciekłych walkach siły Osi skapitulowały 13 maja 1943 r. Wojna w Afryce została ostatecznie wygrana przez aliantów.

postanowił wysłać na pomoc Włochom korpus ekspedycyjny nazwany Deutsches Afrika Korps. Dowodził nimPrzed rozpoczęciem wojny Włochy kontrolowały Libię w Afryce Północnej oraz Etiopię (podbitą w 1936 r.), Erytreę i część Somalii w Afryce Środkowowschodniej. Resztą Afryki zarządzały głównie Wielka Brytania i Francja. Mussolini chciał poszerzyć włoskie kolonie m. in. o Afrykę Północną i Bliski Wschód.

Brytyjskie siły pancerne w Afryce

13 września wojska włoskie przekroczyły granicę z Egiptem. Po kilku potyczkach z Brytyjczykami zajęli miasto Sidi Barrani. Nie atakowali jednak dalej i Anglicy mieli czas na przygotowanie się do kontrofensywy. Rozpoczęli ją 8 grudnia. 15 grudnia odbili już całe stracone terytorium i wkroczyli do Libii. Rozpoczął się pościg za Włochami. W lutym 1941 r. alianci kontrolowali już całą Cyrenajkę.

Afrika Korps

Brytyjczycy pod El Alamein

. Niemieckie jednostki znalazły się w Afryce w lutym i od razu przeszły do działania.

W kwietniu Niemcy i Włosi rozpoczęli oblężenie Tobruku. Zakończyło się ono klęską po przeprowadzeniu przez aliantów operacjiCrusader pod koniec 1941 r. Tymczasem bardzo źle powodziło się Włochom w Afryce Środkowowschodniej. Ostatnie ich oddziały skapitulowały w listopadzie 1941 r. W styczniu 1942 r. siły Afrika Korps rozpoczęły kolejną ofensywę, podczas której zdobyli Tobruk i wkroczyli do Egiptu.

1 lipca rozpoczęła się tzw. I Bitwa pod El Alamein. Po zaciekłych walkach aliantom udało się powstrzymać wrogą ofensywę. Po bitwie walczący zajęli się umacnianiem pozycji. Sytuację tę przerwali Brytyjczycy pod dowództwemPrzed rozpoczęciem wojny Włochy kontrolowały Libię w Afryce Północnej oraz Etiopię (podbitą w 1936 r.), Erytreę i część Somalii w Afryce Środkowowschodniej. Resztą Afryki zarządzały głównie Wielka Brytania i Francja. Mussolini chciał poszerzyć włoskie kolonie m. in. o Afrykę Północną i Bliski Wschód.

Brytyjskie siły pancerne w Afryce

13 września wojska włoskie przekroczyły granicę z Egiptem. Po kilku potyczkach z Brytyjczykami zajęli miasto Sidi Barrani. Nie atakowali jednak dalej i Anglicy mieli czas na przygotowanie się do kontrofensywy. Rozpoczęli ją 8 grudnia. 15 grudnia odbili już całe stracone terytorium i wkroczyli do Libii. Rozpoczął się pościg za Włochami. W lutym 1941 r. alianci kontrolowali już całą Cyrenajkę.

Afrika Korps

Brytyjczycy pod El Alamein

23 października 1942 r. Udało im się zmylić przeciwnika pozorując atak na południu frontu poprzez budowę fałszywej armii. W rzeczywistości zaatakowali na północy. Sytuację państw Osi pogarszała nieobecność w Afryce feldmarszałka Rommla, który przebywał wtedy w Austrii. Zastępujący go dowódca zmarł podczas bitwy. Gdy wrócił Rommel, było już za późno. Posiadający przewagę alianci odepchnęli siły Osi, wygrywając II Bitwę pod El Alamein. Niemcy i Włosi rozpoczęli odwrót. Ścigani przez siły alianckie nie odzyskali już przewagi na froncie.

Operacja Weserubung

Kampania norweska – działania wojenne wojsk norweskich, francuskich, brytyjskich i polskich, przeciw inwazji niemieckiej pod kryptonimem Operacja Weserübung. Kryptonim ten obejmował atak Kriegsmarine oraz innych wojsk Werhmachtu na Danię i Norwegię w czasie II wojny światowej. Atak rozpoczął się 9 kwietnia 1940 i oznaczał faktyczny koniec dziwnej wojny na Zachodzie.

Przyczyny ataku

Adolf Hitler na początku wojny nie zamierzał naruszać neutralności Norwegii ze względu na interesy III Rzeszy, gdyż zimą, gdy wody wokół portów bałtyckich zamarzały, transporty rud żelaza ze Szwecji Niemcy sprowadzały drogą morską przez port w Narwiku. Ta sytuacja zdecydowanie nie odpowiadała aliantom, którzy zdecydowali się w miarę możliwości pokojowe zajęcie północnej Norwegii i Szwecji, w ramach planu „R4". Plan ten przewidywał desanty w rejonach Trondheim, Narwik, Bergen i Stavanger, a także rozstawienie zagród minowych, aby utrudnić działania niemieckiej żeglugi morskiej. Niemcy, obawiając się takiego obrotu sprawy postanowiły pierwsze zaatakować Norwegię. W zamiarze tym Hitlera utwierdził dodatkowo incydent z uwolnieniem jeńców z okrętu zaopatrzeniowego „Altmark” przez Brytyjczyków, na wodach Norwegii. W lutym 1940 roku brytyjski niszczyciel HMS „Cossack” dokonał abordażu niemieckiego okrętu „Altmark” na norweskich wodach, tym samym naruszając norweską neutralność, uwalniając 303 brytyjskich jeńców trzymanych na nim – również z naruszeniem norweskiej neutralności. Hitler uważał to za znak, że Wielka Brytania jest skłonna naruszyć norweską neutralność.

1 marca, Wielka Brytania zdecydowała wysłać siły ekspedycyjne do Finlandii z powodu jej ciężkiej sytuacji w wojnie zimowej. Korpus ekspedycyjny rozpoczął załadunek 13 marca, ale operacja została odwołana gdy tylko konflikt dobiegł końca. Zamiast tego brytyjski rząd zdecydował zaminować norweskie wody, a następnie wykonać desant wojsk w Norwegii.

Pierwsze niemieckie statki wypłynęły w kierunku Norwegii 3 kwietnia, zaś 8 kwietnia brytyjskie niszczyciele zaczęły umieszczać pierwsze miny w norweskich wodach. 9 kwietnia rozpoczęła się niemiecka operacja.

Atak

Inwazja na Danię

Strategicznie, Dania była stosunkowo nieważna dla Niemiec. Jej porty były jednak niezbędne do przeprowadzenia desantu na Norwegię oraz do dostarczania zaopatrzenia podczas walk. Kraj ten jest małym, płaskim terenem, idealnym do działań niemieckiej armii. Rankiem, o godzinie 4.15 czasu duńskiego, niemieckie oddziały 170 i 198 dywizji piechoty oraz 11 brygady zmotoryzowanej, sformowane w XXXI Korpus Armijny pod dowództwem gen. Leonharda Kaupscha przekroczyły południową granicę neutralnej Danii, bezpośrednio naruszając niemiecko-duński pakt o nieagresji podpisany rok wcześniej. W tym samym czasie, „Schleswig-Holstein”, kilka jednostek bojowych i pomocniczych zaczęły wysadzać desant 1000 żołnierzy w dokach w Kopenhadze. Na niebie pojawiły się liczne formacje bombowców Dornier 17 i Heinkel 111. Pomimo przewagi liczebnej najeźdźców, żołnierze duńscy stawili pewien opór, a w obronie kraju zginęło 16 żołnierzy. Po dwóch godzinach wojskowego oporu duński rząd na czele z królem Chrystianem X rozkazał wstrzymanie ognia. Wierząc, że dalszy opór tylko doprowadziłby do większych strat w ludności, duńska Rada Ministrów zdecydowała ugiąć się pod żądaniami nazistów, doprowadzając do pokojowego zajęcia kraju. Choć Dania i reszta Skandynawii miała ogólnie małe znaczenie wojskowe, była jednak ważnym obszarem pod względem ekonomicznym i ideologicznym. Dr.Werner Best – pełnomocnik niemiecki w okupowanej Danii powiedział: Dania stanowiła ważne ekonomiczne wsparcie dzięki swojemu rolnictwu. Była także ważnym połączeniem ze Szwecją.

Działania w Norwegi

Norwegia była ważna dla Niemiec z dwóch powodów: po pierwsze stanowiła dużą bazę dla floty nawodnej oraz U-botów, których zadaniem było utrudnianie żeglugi aliantów na Północnym Atlantyku, po drugie zajęcie jej zapewniało bezpieczeństwo transportowi rudy żelaza ze Szwecji do Niemiec przez port w Narwiku. Długa linia brzegowa stanowiła doskonałe miejsce na postoje U-Bootów między kolejnymi wypadami na Atlantyk. Niemcy były uzależnione od szwedzkiej rudy żelaza. Zaniepokoił je fakt, że alianci mogą próbować zakłócać transport żelaza, którego 90% wypływa z portu w Narwiku. Do inwazji na Norwegię został przydzielony XXI Korpus Armijny pod dowództwem Nikolusa von Falkenhorsta. Korpus zawierał następujące siły:

163 Dywizja Piechoty
69 Dywizja Piechoty
196 Dywizja Piechoty
181 Dywizja Piechoty
214 Dywizja Piechoty
138. i 139. pułk z 3 Dywizji Górskiej
2 Dywizja Górska (przybyła później)
40 Batalion pancerny

Rankiem, 9 kwietnia jednostki niemieckie wysadziły pierwsze desanty w nadbrzeżnych miastach Norwegii. Dodatkowo, jednostki Falschrimajager wykonały desant z powietrza na lotniska w Oslo, Kridstians i Stavanger. W kraju powołano do wojska 50 000 ludzi, którzy mimo swojej ofiarności, byli albo niedostatecznie wyszkoleni, albo słabo uzbrojeni (magazyny mobilizacyjne wpadły w ręce Niemców). Nie mieli większych szans sami pokonać dobrze wyszkolonych oddziałów niemieckich. Główny opór stawiały jednostki 2 dywizji piechoty na północ od Oslo i 6 dywizji piechoty w północnej części kraju.

Admiralicja brytyjska uznała, że wszystkie okręty Home fleet będą potrzebne do walki z okrętami niemieckimi, i zrezygnowała z realizacji planu „R4". Ta decyzja opóźniła wsparcie norweskich sił lądowych i podjęcie walk z niemieckimi oddziałami desantowymi. Do 10 kwietnia Niemcy zajęli Nar, Trondhiem, Bergen, Egersund, Arendal, Oslo i Stavanger. Największe straty ponieśli na morzu – norweskie baterie nabrzeżne uszkodziły szkolny okręt artyleryjski „Bremse”, krążownik „Konisberg”, zatopiły ciężki krążownik „Blücher”. 10 kwietnia alianci wysłali na wody norweskie swoją flotę, a 14 kwietnia przystąpili do wysadzania desantów, lecz oddziały desantowe, które wylądowały 16 i 17 kwietnia, były za słabe i niedostatecznie uzbrojone, by mogły udzielić pomocy wojskom norweskim broniącym się na południu – zostały pobite i na początku maja ewakuowane. Walki w tej części kraju ustały. Dłużej trwały walki na północy Norwegii. Tam 14 kwietnia krążownik HMS „Southampton” wysadził pierwsze jednostki w rejonie Narwiku, gdzie opór Niemcom stawiała norweska 6 dywizja piechoty. 27 kwietnia przybyły następne oddziały brytyjskie, francuskie i polskie (Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich). W nocy z 27 na 28 marca opanowały Narwik, jednakże ze względu na niepomyślny dla aliantów rozwój sytuacji we Francji, oraz załamanie się operacji w rejonie Trondheim (co umożliwiło Niemcom skierowanie posiłków drogą lądową) ewakuowano 24 500 żołnierzy z tego miasta. Ewakuację zakończono 9 czerwca. Dzień później skapitulowały wojska norweskie walczące w północnej części kraju, tym samym kończąc walki w Norwegii.

Podsumowanie

Operacja zakończyła się 10 czerwca, w dniu kapitulacji portu w Narwiku. Obie strony poniosły znaczne straty. Niemcy utracili: krążownik ciężki „Blucher” zatopiony 9 kwietnia w fiordzie Oslo przez baterie norweskiej artylerii nadbrzeżnej; krążowniki lekkie „kairlsuir”, początkowo uszkodzony 9 kwietnia koło Krinstainsandu przez brytyjski okręt podwodny „Truant”, a następnego dnia dobity przez torpedowiec „Greif”, oraz „Koninsberg”, zatopiony 10 kwietnia w Bergen przez samoloty. Poza wspomnianymi trzema krążownikami, Krigsmarine straciła dodatkowo 10 niszczycieli, 6 okrętów podwodnych, 1 okręt artyleryjski, oraz liczne statki transportowe i okręty pomocnicze. Uszkodzone zostały pancernikOperacja zakończyła się 10 czerwca, w dniu kapitulacji portu w Narwiku. Obie strony poniosły znaczne straty. Niemcy utracili: krążownik ciężki „Blücher” zatopiony 9 kwietnia w fiordzie Oslo przez baterie norweskiej artylerii nadbrzeżnej; krążowniki lekkie „Karlsruhe”, początkowo uszkodzony 9 kwietnia koło Kristiansandu przez brytyjski okręt podwodny „Truant”, a następnego dnia dobity przez torpedowiec „Greif”, oraz „Königsberg”, zatopiony 10 kwietnia w Bergen przez samoloty. Poza wspomnianymi trzema krążownikami, Kriegsmarine straciła dodatkowo 10 niszczycieli, 6 okrętów podwodnych, 1 okręt artyleryjski, oraz liczne statki transportowe i okręty pomocnicze. Uszkodzone zostały pancerniki „Scharnhorst”, „Gneisenau”, pancernik kieszonkowy „Lützow”, krążownik „Emden” oraz okręt artyleryjski – stawiacz min. Równie wysokie były straty po stronie sprzymierzonych, poza lotniskowcem „Glorious”, alianci stracili krążowniki lekkie HMS „Effingham”, i „Curlew” oraz 10 niszczycieli (w tym polski „Grom” i francuski „Bison”) eskortowiec i 6 okrętów podwodnych (w tym francuski „Doris”). Uszkodzone zostały krążowniki: ciężki HMS „Suffolk” i lekkie HMS „Penelope”, „Aurora”, „Curacoa”, „Cairo” i francuski „Emile Bertin” oraz 8 niszczycieli i 2 eskortowce.

Proporcjonalnie bardziej dotkliwe były straty po stronie niemieckiej, mimo tego udało się Niemcom odnieść zwycięstwo strategiczne. Po zakończeniu walk na wodach norweskich Kriegsmarine dysponowała jedynie 2 starymi pancernikami, krążownikiem ciężkim, dwoma krążownikami lekkimi, czterema niszczycielami i 19 torpedowcami. Były to bardzo skromne siły, które w żaden sposób nie mogły przeciwstawić się flocie sprzymierzonych.

Kampania norweska pokazała sprzymierzonym, z jak trudnym przeciwnikiem przyszło im się zmierzyć. Pokazała braki zarówno w dowodzeniu, jak i wyszkoleniu wojska. Ogromny udział w niemieckim sukcesie należy przypisać użyciu lotnictwa, które wobec przewagi morskiej aliantów odegrało zasadniczą rolę we wsparciu działań lądowych. Zajęcie Norwegii przez wojska niemieckie w znacznym stopniu poprawiło sytuację strategiczną III Rzeszy. Kriegsmarine zyskała dogodne bazy wypadowe na Atlantyk, Luftwaffe mogła korzystać z norweskich lotnisk do ataków na Wielką Brytanię, natomiast przemysł otrzymał nieograniczony dostęp do złóż rudy żelaza, niezbędny do budowy niemieckich czołgów.”, „Gneisenau”, pancernik kieszoOperacja zakończyła się 10 czerwca, w dniu kapitulacji portu w Narwiku. Obie strony poniosły znaczne straty. Niemcy utracili: krążownik ciężki „Blücher” zatopiony 9 kwietnia w fiordzie Oslo przez baterie norweskiej artylerii nadbrzeżnej; krążowniki lekkie „Karlsruhe”, początkowo uszkodzony 9 kwietnia koło Kristiansandu przez brytyjski okręt podwodny „Truant”, a następnego dnia dobity przez torpedowiec „Greif”, oraz „Königsberg”, zatopiony 10 kwietnia w Bergen przez samoloty. Poza wspomnianymi trzema krążownikami, Kriegsmarine straciła dodatkowo 10 niszczycieli, 6 okrętów podwodnych, 1 okręt artyleryjski, oraz liczne statki transportowe i okręty pomocnicze. Uszkodzone zostały pancerniki „Scharnhorst”, „Gneisenau”, pancernik kieszonkowy „Lützow”, krążownik „Emden” oraz okręt artyleryjski – stawiacz min. Równie wysokie były straty po stronie sprzymierzonych, poza lotniskowcem „Glorious”, alianci stracili krążowniki lekkie HMS „Effingham”, i „Curlew” oraz 10 niszczycieli (w tym polski „Grom” i francuski „Bison”) eskortowiec i 6 okrętów podwodnych (w tym francuski „Doris”). Uszkodzone zostały krążowniki: ciężki HMS „Suffolk” i lekkie HMS „Penelope”, „Aurora”, „Curacoa”, „Cairo” i francuski „Emile Bertin” oraz 8 niszczycieli i 2 eskortowce.

Kampania norweska pokazała sprzymierzonym, z jak trudnym przeciwnikiem przyszło im się zmierzyć. Pokazała braki zarówno w dowodzeniu, jak i wyszkoleniu wojska. Ogromny udział w niemieckim sukcesie należy przypisać użyciu lotnictwa, które wobec przewagi morskiej aliantów odegrało zasadniczą rolę we wsparciu działań lądowych. Zajęcie Norwegii przez wojska niemieckie w znacznym stopniu poprawiło sytuację strategiczną III Rzeszy. Kriegsmarine zyskała dogodne bazy wypadowe na Operacja zakończyła się 10 czerwca, w dniu kapitulacji portu w Narwiku. Obie strony poniosły znaczne straty. Niemcy utracili: krążownik ciężki „Blücher” zatopiony 9 kwietnia w fiordzie Oslo przez baterie norweskiej artylerii nadbrzeżnej; krążowniki lekkie „Karlsruhe”, początkowo uszkodzony 9 kwietnia koło Kristiansandu przez brytyjski okręt podwodny „Truant”, a następnego dnia dobity przez torpedowiec „Greif”, oraz „Königsberg”, zatopiony 10 kwietnia w Bergen przez samoloty. Poza wspomnianymi trzema krążownikami, Kriegsmarine straciła dodatkowo 10 niszczycieli, 6 okrętów podwodnych, 1 okręt artyleryjski, oraz liczne statki transportowe i okręty pomocnicze. Uszkodzone zostały pancerniki „Scharnhorst”, „Gneisenau”, pancernik kieszonkowy „Lützow”, krążownik „Emden” oraz okręt artyleryjski – stawiacz min. Równie wysokie były straty po stronie sprzymierzonych, poza lotniskowcem „Glorious”, alianci stracili krążowniki lekkie HMS „Effingham”, i „Curlew” oraz 10 niszczycieli (w tym polski „Grom” i francuski „Bison”) eskortowiec i 6 okrętów podwodnych (w tym francuski „Doris”). Uszkodzone zostały krążowniki: ciężki HMS „Suffolk” i lekkie HMS „Penelope”, „Aurora”, „Curacoa”, „Cairo” i francuski „Emile Bertin” oraz 8 niszczycieli i 2 eskortowce.